Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31'inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Küresel İklim Eylemi Gündemi Kapanış Toplantısı yapıldı. Toplantıda, Türkiye’nin önerisiyle 16 Kasım’da yayımlanan ilk genel sonuç kararı taslağına giren elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035 yılına kadar yüzde 35’e çıkarılması hedefi ile bu doğrultuda hazırlanan uygulama paketi ele alındı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı ve COP31 İcra Direktörü Fatma Varank, Paris Anlaşması’nın ikinci 10 yılına girilirken iklim eylemlerinin uygulanmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü belirterek, Türkiye’nin eylem gündemini şekillendirirken 6 eksenin tamamından yararlandığını kaydetti. Varank, "Diyalog, uzlaşı ve eylem ilkeleri doğrultusunda 10 öncelikli tema ve 2035 için 6 gönüllü küresel hedef belirlendi. İklim şampiyonları ekibiyle yakın çalıştık. Girişim ve taahhütleri geliştirirken taraflar ve paydaşlarla yoğun bir istişare süreci yürüttük. 35’e 35 küresel elektrifikasyon taahhüdüyle ortak hedefimiz, 2035 yılına kadar elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını yüzde 35’e çıkarmak. Küresel elektrifikasyon girişimi, şebekeler ve yatırım alanındaki işbirliğimizi ileriye taşıyacaktır" dedi.
Toplantıda atık yönetimi ve binalara yönelik 2035 hedeflerine de değinen Bakan Yardımcısı Fatma Varank, Antalya Yeşil Sanayileşme Mutabakatı kapsamında ülkelerin sanayi projelerini yatırıma hazır hale getirmelerine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü, en az gelişmiş ülkeler için yeşil sanayileşme kolaylaştırma mekanizmasının başlatıldığını aktardı. Antalya Yapay Zeka Taahhüdü ile yapay zekanın iklim eyleminde sorumlu biçimde kullanılmasının hedeflendiğini kaydeden Varank, küresel döngüsel malzeme kullanım oranının 2035’e kadar en az yüzde 15’e çıkarılmasının amaçlandığını ifade etti.
Atık sektöründen kaynaklanan metan emisyonlarının azaltılması için İstanbul Sıfır Atık Platformu üzerinden çalışmalar yürütüldüğünü belirten Varank, "Hedefimiz, küresel yıllık belediye katı atık üretimindeki öngörülen artışı 2035’e kadar en az yarıya indirmek olacaktır. Enerji Verimli Binalar için Antalya Mutabakatı ise küresel bina stokunun işletme enerji yoğunluğunu 2020 seviyelerine kıyasla 2035’e kadar en az yüzde 25 azaltma yönünde ortak bir hedef ortaya koyuyor" şeklinde konuştu. Belediyelerin iklim değişikliğine karşı dirençlilik projeleri hazırlamalarına ve finansmana erişmelerine destek olmak amacıyla Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Mekanizması’nın (SURF) başlatıldığını anlatan Varank, tarım, su yönetimi ve iklim uyumunu bir araya getiren Turkuaz Nexus girişimi ile dirençli sağlık sistemlerine yönelik çalışmalardan bahsederek, İklim Uygulama Köprüsü’nü büyütmeyi hedeflediklerini söyledi.
BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, COP31 kapsamında tanıtılan elektrifikasyon paketinin elektrik şebekeleri, ulaştırma, binalar ve sanayi alanlarını kapsadığını kaydetti. Net Sıfır için Elektrik Hizmetleri İttifakı (UNEZA) üyelerinin elektrik şebekeleri, yenilenebilir enerji ve depolama alanlarındaki toplam yıllık yatırım planlarının en az 156 milyar dolara ulaştığını belirten Stiell, bu çalışmaların enerji maliyetlerinin düşürülmesine ve enerjiye erişimin kolaylaştırılmasına katkı sağlayacağını ifade etti. Antalya’da hükümetlerin, kentlerin, işletmelerin ve yatırımcıların iklim eylemi gündeminin 6 ekseninde bir araya geldiğini hatırlatan Stiell, "Taahhütlerin yatırıma ve altyapıya dönüşmesi sayesinde ilerlemeleri insanlar da hissedecek" dedi. Yenileyici tarım programlarının 116 ülkede 66 milyon hektarlık alanda ve yaklaşık 2,3 milyar dolarlık yatırımla sürdürüldüğünü aktardı.
COP30 Başkanlığı İcra Direktörü Ana Toni, Küresel İklim Eylemi Gündemi’nin uygulama aşamasına ilişkin verileri paylaşarak, Brezilya’nın Belém kentinde düzenlenen COP30’da sunulan 120 eylem planının 104’üne ilişkin ilerleme raporu alındığını belirtti. Küresel İklim Eylemi Gündemi kapsamında koalisyonların, sivil toplumun, özel sektörün, kadınların ve yerli halkların birlikte çalıştığını ifade eden Toni, 190 ülkenin en az bir girişimde yer aldığını kaydetti. Toni, "Bu sayede iklim eylemi üzerinde sadece COP süresince değil, yılın 365 günü çalışacağız. Uygulama şu an bu COP’un ana gündemi. Eylem gündemi elimizdeki platform ve bu platform sayesinde uygulamayı mümkün kılacağız" ifadelerini kullandı.
Avustralya COP31 Müzakere Başkanlığı İcra Direktör Yardımcısı David Higgins ise elektrifikasyon, enerji güvenliği ve temiz enerji yatırımlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Avustralya’da her üç evden birinde güneş enerjisi kullanıldığını belirten Higgins, yenilenebilir enerji üretimi ve depolama alanlarında milyarlarca dolarlık yatırım planlarının bulunduğunu söyledi. Pasifik bölgesindeki ada ülkelerinin iklim değişikliğiyle mücadelede göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Higgins, "Uygulama ancak sahada gerçekleşebilir. Bunun için pratik politikalara ihtiyacımız var. Birlikte çalışarak uygulamayı hızlandırabilir ve daha elle tutulabilir sonuçlar alabiliriz" dedi.


