Kültür ve Turizm Bakanlığı, 23 Ekim'de 81 ilin kültür ve turizm müdürlüğüne gönderdiği talimatla arkeolojik kazılarda elde edilen jeofizik ve jeoradar verilerinin paylaşımını kısıtladı.
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü imzalı yazıda, son dönemde bilimsel çalışmalardan elde edilen verilerin yetkisiz kişilerce sanal medya platformlarında yayımlandığı tespit edildi. Bu paylaşımların bilimsel gerçeklikle örtüşmeyen ifadeler içerdiği belirtildi.
Bakanlık, verilerin kötü niyetli kişilerin eline geçmesinin izinsiz araştırma ve kaçak kazı faaliyetlerini tetikleyebileceğini vurguladı. Kazı başkanlıkları, müze müdürlükleri ve il kültür ve turizm müdürlükleri, hizmet alacakları firmalarla imzalayacakları sözleşmelere zorunlu gizlilik hükümleri ekleyecek.
Çalışmalar sırasında ortaya çıkan sözlü, yazılı ve görsel tüm bilgi, belge, bulgu ve görüntüler yalnızca yetkili kurumlarla paylaşılabilecek. Gizlilik ihlallerine hukuki, cezai ve idari yaptırımlar sözleşmelerde açıkça düzenlenecek.
Arkeolojik sit alanlarında izinsiz araştırma, ölçüm ve görüntü alma faaliyetleri 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 74'üncü maddesine aykırılık oluşturacak. Veri ve görüntülerin paylaşımı aynı kanunun 43'üncü maddesi ile 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında yayım hakkı ihlaline yol açabilecek. Türk Ceza Kanunu'nun 336'ncı maddesi ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sorumluluk doğabileceği bildirildi.
Araştırma yapacak firmaların ilgili jeofizik mühendisleri odasına kayıtlı olması ve çalışmaların mesleki yetkinliğe sahip mühendisler tarafından yürütülmesi şartı getirildi. Sözleşme veya protokol imzalanmadan önce jeofizik ve jeoradar cihazlarıyla ölçüm yapılmasına izin verilmeyecek.
Genel Müdür Birol İnceciköz imzalı talimatta, tüm kazı başkanlıkları, müze müdürlükleri ve il kültür ve turizm müdürlüklerinin kültür varlıklarının korunması konusunda azami hassasiyet göstermesi istendi.


